wanneer eten niet alleen over eten gaat

Misschien heb je helemaal geen honger. En toch merk je dat je hand naar de chips gaat, dat je nog iets lekkers pakt of dat je na een lange dag vooral uitkijkt naar dat ene moment op de bank met iets te eten. Je maag is misschien al lang gevuld, maar ergens vanbinnen lijkt er nog iets te zijn dat om aandacht vraagt.

Waarom blijf je eten als je eigenlijk genoeg hebt gehad?

Je kent het misschien wel. Je hebt lekker gegeten, je zit op de bank en je hebt eigenlijk helemaal geen honger meer. Er staat een schaaltje chips op tafel en voordat je het goed en wel beseft, pak je er alweer een paar. Niet omdat je maag daarom vraagt, maar omdat je hand bijna vanzelf beweegt. Je neemt nog wat, en nog wat, terwijl een ander deel van jou misschien allang weet dat je genoeg hebt gehad.

En achteraf vraag je je af waarom je het toch weer hebt gedaan.

Misschien had je jezelf voorgenomen om gezonder te eten. Misschien stonden er zelfs blauwe bessen of andere gezonde hapjes klaar, maar trok dat schaaltje chips je op dat moment toch meer aan. Je begrijpt best wat verstandig zou zijn, je weet misschien zelfs precies wat je zou kunnen veranderen, en toch lijkt er op bepaalde momenten iets anders aan het stuur te zitten.

Dat kan frustrerend zijn. Zeker wanneer je al vaker hebt geprobeerd om af te vallen en telkens opnieuw merkt dat je terugvalt in vertrouwde patronen. Je neemt jezelf voor om het deze keer anders te doen, probeert meer discipline op te brengen en spreekt met jezelf af dat je het lekkers voortaan laat staan. En misschien lukt dat een tijdje, totdat er een drukke dag komt, je vermoeid bent, je ergens tegenop ziet of je gewoon behoefte hebt aan een moment voor jezelf.

Voor je het weet, ben je weer terug bij dat oude gedrag.

Maar wat als je jezelf eens een andere vraag zou stellen? Niet: Waarom heb ik zo weinig discipline? Maar: Wat maakt dat ik op dit moment behoefte heb aan eten, terwijl mijn lichaam eigenlijk geen honger heeft?

Die vraag kan een heel andere beweging in gang zetten.

Soms probeert eten iets anders te voeden

Eten is natuurlijk in de eerste plaats bedoeld om ons lichaam te voeden. Tegelijkertijd heeft eten voor veel mensen ook een emotionele betekenis. We vieren ermee, we troosten ermee, we delen het met mensen van wie we houden en we maken er gezellige momenten mee. Een kop thee met iets lekkers kan voelen als thuiskomen na een drukke dag, en een favoriet gerecht kan herinneringen oproepen aan vroeger, aan geborgenheid en aan de mensen bij wie we ons veilig voelden.

Daar is op zichzelf niets mis mee. Genieten van eten hoort bij het leven en hoeft niet altijd verbonden te zijn met lichamelijke honger.

Het wordt ingewikkelder wanneer eten steeds vaker de manier wordt waarop je met gevoelens, spanning of vermoeidheid omgaat. Wanneer je automatisch iets pakt zodra je je verveelt, wanneer je na een moeilijke dag vooral verlangt naar iets lekkers of wanneer je merkt dat eten je helpt om even niet na te hoeven denken.

Misschien ben je iemand die veel verantwoordelijkheid draagt. Je regelt dingen voor anderen, houdt rekening met de mensen om je heen en probeert ervoor te zorgen dat alles blijft draaien. Je gaat door wanneer je moe bent, stelt je eigen behoeften uit en vertelt jezelf dat je straks wel tijd hebt om uit te rusten.

En dan komt de avond.

Eindelijk hoef je even niets meer. Niemand vraagt iets van je en je kunt op de bank gaan zitten. Misschien is dat het moment waarop je naar iets lekkers grijpt. Niet omdat je bewust besluit dat je wilt eten, maar omdat het een vertrouwd ritueel is geworden dat je helpt om de overgang te maken van de drukte van de dag naar een moment voor jezelf.

Het eten geeft je iets aangenaams. Het biedt afleiding, een kleine beloning of een gevoel van ontspanning. Heel even hoef je nergens anders mee bezig te zijn.

Misschien is dat precies waarom het zo moeilijk kan zijn om dit patroon te veranderen. Je probeert niet alleen een eetgewoonte los te laten, maar mogelijk ook iets wat je lange tijd heeft geholpen om met bepaalde momenten om te gaan.

Dat betekent niet dat ieder eetmoment een verborgen emotionele oorzaak heeft. Soms spelen gewoonte, smaak, beschikbaarheid, slaaptekort, lichamelijke factoren of de aantrekkingskracht van eten een grotere rol. Maar wanneer je merkt dat je regelmatig eet zonder honger, kan het waardevol zijn om eens te onderzoeken welke functie dat eten op die momenten voor jou heeft.

Wat bedoelen we eigenlijk met innerlijke leegte?

Innerlijke leegte is een woord dat op verschillende manieren kan worden ervaren. Voor de een betekent het een gevoel van eenzaamheid, voor de ander een gebrek aan voldoening of het idee dat er iets ontbreekt, zonder precies te weten wat dat dan is.

Soms is het niet eens een duidelijk herkenbaar gevoel. Je functioneert, je doet wat er van je verwacht wordt en aan de buitenkant lijkt alles misschien prima te verlopen. Je hebt werk, sociale contacten en verantwoordelijkheden. Toch kan er op stille momenten een gevoel ontstaan dat moeilijk te omschrijven is.

Je bent moe, maar ontspannen lukt niet goed. Je hebt tijd voor jezelf, maar weet niet helemaal wat je met die tijd wilt doen. Je verlangt naar rust, maar zodra het stil wordt, zoek je vanzelf iets om jezelf mee bezig te houden.

Voor sommige mensen wordt eten op zulke momenten een gemakkelijke manier om die stilte op te vullen. De smaak, het kauwen en het prettige gevoel van iets lekkers geven even een aangename prikkel. Er gebeurt iets, er is iets om naar uit te kijken en voor een moment verschuift de aandacht van wat er vanbinnen speelt naar iets wat direct beschikbaar is.

Maar wanneer het schaaltje leeg is, kan het oorspronkelijke gevoel nog steeds aanwezig zijn. Soms komt daar zelfs teleurstelling bij, omdat je jezelf opnieuw hebt voorgenomen om anders met eten om te gaan.

Dat kan een vicieuze cirkel worden: je voelt je onrustig of onbevredigd, je eet om je prettiger te voelen, je ervaart kortdurend plezier en vervolgens ontstaat er misschien schuldgevoel of frustratie. Die gevoelens kunnen op hun beurt weer aanleiding zijn om opnieuw naar eten te grijpen.

Niet iedereen met overgewicht herkent dit patroon en innerlijke leegte is zeker niet de enige verklaring voor obesitas. Gewicht wordt door veel verschillende factoren beïnvloed. Toch kan het onderzoeken van jouw persoonlijke ervaring je helpen om beter te begrijpen wat er gebeurt en welke veranderingen voor jou werkelijk ondersteunend kunnen zijn.

Want soms begint verandering niet bij het weghalen van iets lekkers, maar bij het leren herkennen van wat je op dat moment nodig hebt.

Waarom streng zijn voor jezelf niet altijd helpt

Wanneer je graag wilt afvallen, is het begrijpelijk dat je op zoek gaat naar regels die houvast geven. Je besluit minder te snoepen, kleinere porties te nemen of bepaalde producten niet meer in huis te halen. Misschien begin je vol goede moed aan een nieuw voedingsschema en voel je je prettig zolang je je eraan kunt houden.

Maar wanneer eten ook een manier is geworden om met emoties of spanning om te gaan, kan alleen het aanpassen van je eetregels onvoldoende zijn.

Je kunt jezelf vertellen dat je geen chips meer mag eten, maar daarmee verdwijnt niet automatisch de behoefte aan ontspanning na een lange dag. Je kunt besluiten om 's avonds niet meer te snoepen, maar dat besluit maakt je misschien nog niet minder moe, minder gespannen of minder verlangend naar een moment waarop je niets hoeft.

Soms ontstaat er zelfs een innerlijke strijd. Het ene deel van jou wil afvallen en gezond leven, terwijl een ander deel uitkijkt naar het vertrouwde plezier van eten. Hoe strenger je probeert te zijn, hoe meer aandacht er naar eten kan gaan. Wanneer je vervolgens toch iets neemt wat je jezelf had verboden, kun je het gevoel krijgen dat je hebt gefaald.

Maar je bent niet mislukt omdat je een schaaltje chips hebt gegeten.

Je hebt gedrag laten zien dat misschien vertrouwd is geworden, en dat gedrag kun je leren begrijpen en stap voor stap veranderen. Daarvoor hoef je jezelf niet voortdurend te bekritiseren. Je mag verantwoordelijkheid nemen voor je keuzes zonder jezelf daarvoor af te wijzen.

Het kan helpen om niet alleen te kijken naar wat je wilt veranderen, maar ook naar wat je wilt opbouwen. Meer rust in je dag, voldoende voedzame maaltijden, een prettige manier om met spanning om te gaan, ruimte voor ontspanning en een eetpatroon waarin ook genieten past.

Afvallen hoeft geen voortdurende strijd te zijn tussen wat je wel en niet mag. Het mag ook een proces worden waarin je steeds beter leert luisteren naar je lichaam, je behoeften en de omstandigheden waarin je keuzes maakt.

De automatische beweging tussen denken en doen

Misschien herken je dat je soms pas merkt dat je aan het eten bent wanneer je al een paar chips hebt gepakt. Je hebt het niet echt gepland en je hebt er nauwelijks over nagedacht. Je ziet het schaaltje, je hand beweegt en pas daarna wordt je bewustzijn erbij betrokken.

Dat is niet zo vreemd als het misschien lijkt. Veel dagelijkse handelingen worden aangestuurd door gewoonten en door associaties die zich in de loop van de tijd hebben gevormd. Wanneer je vaak op dezelfde plek, op hetzelfde tijdstip of in dezelfde gemoedstoestand iets eet, kan die situatie op zichzelf al een verlangen oproepen.

Je hoeft dan niet eerst bewust te besluiten dat je trek hebt. Het verlangen kan al ontstaan voordat je hebt stilgestaan bij wat je voelt.

Juist daarom is het niet altijd voldoende om jezelf voor te nemen dat je voortaan beter zult opletten. Op het moment dat het vertrouwde patroon in werking treedt, kan de automatische reactie sneller zijn dan je bewuste besluit.

Het goede nieuws is dat gewoonten ook veranderbaar zijn. Door vaker stil te staan bij het moment vóór het eten, kun je geleidelijk leren herkennen wat er gebeurt. Misschien ontdek je dat je vooral iets wilt wanneer je thuiskomt, wanneer je televisie kijkt of wanneer anderen iets lekkers aanbieden. Misschien merk je dat het verlangen sterker wordt wanneer je overdag te weinig hebt gegeten of wanneer je slecht hebt geslapen.

En soms ontdek je dat je helemaal niet hoeft te kiezen tussen wel of niet eten, maar dat je vooral behoefte hebt aan een klein moment van bewustzijn.

Je kunt jezelf bijvoorbeeld vriendelijk afvragen of je op dit moment lichamelijke honger ervaart, of dat je iets anders zoekt. Wanneer je merkt dat je geen honger hebt, hoef je jezelf niet meteen iets te ontzeggen. Je kunt eerst onderzoeken of je eigenlijk behoefte hebt aan rust, gezelligheid, afleiding of een moment waarop je even niet hoeft te zorgen.

En als je vervolgens bewust besluit iets lekkers te nemen, kan dat eveneens een prima keuze zijn.

Het verschil zit niet in het feit dat je wel of niet eet, maar in de ruimte die ontstaat tussen het verlangen en de keuze.

Wat hypnotherapie hierin kan betekenen

Hypnotherapie kan een manier zijn om met meer aandacht te onderzoeken welke gedachten, gevoelens, associaties en gewoonten met jouw eetgedrag verbonden zijn. In een ontspannen toestand kan er ruimte ontstaan om ervaringen vanuit een ander perspectief te bekijken en nieuwe manieren van reageren te oefenen.

Dat betekent niet dat hypnose een verborgen oorzaak van overgewicht kan vaststellen of dat een sessie automatisch het verlangen naar eten laat verdwijnen. Het is ook geen vervanging voor passende voedingsbegeleiding of medische ondersteuning wanneer die nodig is. Wel kan hypnotherapie voor sommige mensen een waardevolle aanvulling zijn bij het ontwikkelen van meer bewustzijn, zelfvertrouwen en keuzevrijheid rondom eten.

Misschien ontdek je dat je jezelf weinig rust gunt. Misschien merk je hoe vaak je jouw eigen behoeften naar de achtergrond schuift of hoe streng je tegen jezelf praat wanneer iets niet lukt. Het kan ook zijn dat je vooral wilt leren om bewuster om te gaan met sociale eetmomenten, met verveling of met het automatische gedrag dat ontstaat zodra er iets lekkers binnen handbereik staat.

Vanuit die herkenning kun je gaan oefenen met andere mogelijkheden. Je kunt leren om een pauze te nemen voordat je iets pakt, om je gevoelens op te merken zonder ze onmiddellijk te hoeven veranderen en om verschillende vormen van ontspanning te ontdekken die bij jou passen.

Misschien wordt het gemakkelijker om na een drukke dag even rustig te zitten zonder dat eten meteen het middelpunt van dat moment hoeft te zijn. Misschien kun je genieten van iets lekkers zonder automatisch door te eten omdat de rest van de schaal er nog ligt. Of misschien merk je dat je steeds beter onderscheid kunt maken tussen wat je lichaam nodig heeft en wat je op dat moment gewend bent te doen.

Dat zijn geen veranderingen die je onder dwang hoeft af te dwingen. Ze mogen zich ontwikkelen door oefening, herhaling en een vriendelijker contact met jezelf.

Je hoeft jezelf niet eerst te veranderen om goed voor jezelf te mogen zorgen

Wanneer je al langere tijd met je gewicht worstelt, kan het gebeuren dat je jouw leven onbewust uitstelt tot later. Later, wanneer je bent afgevallen, wanneer je kleding weer prettiger zit of wanneer je jezelf met meer tevredenheid in de spiegel kunt bekijken.

Misschien denk je dat je je dan vrijer zult voelen, vaker iets leuks zult ondernemen of gemakkelijker op de voorgrond zult treden. En het is begrijpelijk dat je verlangt naar een lichaam waarin je je prettig voelt.

Toch mag je ook nu al goed voor jezelf zorgen. Je hoeft niet eerst een bepaald gewicht te bereiken om rust te verdienen, leuke kleding te dragen, aandacht aan jezelf te besteden of met plezier onder de mensen te zijn.

Je lichaam is niet alleen iets waar je aan moet werken. Het is ook het lichaam waarmee je leeft, voelt, beweegt, ontspant en de wereld ervaart.

Misschien helpt het om jezelf wat vaker af te vragen hoe je vandaag voor jezelf kunt zorgen, los van het getal op de weegschaal. Niet door je gewicht te negeren wanneer je daar iets aan wilt veranderen, maar door je welzijn niet volledig afhankelijk te maken van het moment waarop je jouw doel bereikt.

Want wanneer zelfzorg alleen iets wordt wat je jezelf belooft nadat je bent afgevallen, blijft er tot die tijd weinig ruimte over om goed voor jezelf te zijn.

Je mag vandaag al kiezen voor voedzame maaltijden, voldoende rust, beweging die bij jouw mogelijkheden past en momenten waarop je iets doet waar je werkelijk plezier aan beleeft. Je mag genieten van eten en tegelijkertijd werken aan een gezondere relatie ermee.

En misschien ontdek je gaandeweg dat goed voor jezelf zorgen niet alleen betekent dat je minder eet, maar ook dat je jezelf vaker serieus neemt wanneer je moe bent, behoefte hebt aan verbinding of verlangt naar een moment van stilte.

Misschien begint verandering met een andere vraag

De volgende keer dat je merkt dat je naar iets lekkers grijpt terwijl je eigenlijk geen honger hebt, hoef je jezelf niet onmiddellijk tegen te houden. Je kunt het moment ook gebruiken om nieuwsgierig te worden naar wat er gebeurt.

Misschien merk je dat je moe bent. Misschien verlang je naar gezelligheid, of zoek je even iets om naar uit te kijken. Misschien is het gewoon een gewoonte die je al jaren hebt en die weinig met een diepere emotie te maken heeft.

Wat je ook ontdekt, je hoeft er niet over te oordelen.

Je kunt jezelf de vraag stellen wat je op dat moment nodig hebt en vervolgens kijken welke keuze het beste bij je past. Soms is dat iets eten waar je bewust van geniet. Soms is het een kop thee, een gesprek, een korte wandeling of een moment waarop je jezelf toestaat om helemaal niets te hoeven.

Het gaat er niet om dat je voortaan iedere eetimpuls perfect begrijpt. Het gaat erom dat je steeds iets meer ruimte krijgt om te kiezen, in plaats van uitsluitend te reageren vanuit een vertrouwd patroon.

Misschien wordt eten daardoor weer meer wat het mag zijn: een bron van voeding, plezier en verbinding, zonder dat het alle andere behoeften in je leven hoeft op te vangen.

En misschien ontdek je dat de weg naar een gezondere relatie met eten niet begint met nóg strenger zijn voor jezelf, maar met leren begrijpen wat er werkelijk speelt op de momenten waarop je automatisch naar iets lekkers grijpt.

Niet vanuit schuldgevoel, maar vanuit aandacht. Niet vanuit strijd, maar vanuit de bereidheid om jezelf beter te leren kennen.

Wil je ontdekken wat jouw eetgedrag je probeert te vertellen?

Wanneer je merkt dat je regelmatig eet zonder lichamelijke honger, steeds opnieuw in dezelfde patronen terechtkomt of het gevoel hebt dat afvallen een voortdurende strijd met jezelf is geworden, kan het waardevol zijn om daar eens met aandacht naar te kijken.

In mijn praktijk begeleid ik mensen bij het onderzoeken van onderliggende patronen en het ontwikkelen van meer rust, bewustzijn en vertrouwen in zichzelf. Met hypnotherapie kun je op een rustige manier onderzoeken welke gewoonten en associaties een rol spelen in jouw relatie met eten, en oefenen met keuzes die beter aansluiten bij wat je werkelijk nodig hebt.

Je hoeft jezelf niet te veroordelen om te kunnen veranderen. Je mag beginnen bij waar je nu staat, met aandacht voor jouw persoonlijke situatie en in een tempo dat bij je past.

Je hoeft het niet allemaal alleen uit te zoeken. Soms begint een nieuwe beweging met de bereidheid om met wat meer zachtheid naar jezelf te kijken.

Wil je ontdekken wat hypnotherapie voor jou kan betekenen? Neem gerust een kijkje op www.dianakools.nl en ontdek welke begeleiding aansluit bij jouw behoefte.

Ik wil meer info over afvallen met hypnose

Ik wil meer info over online afvallen met hypnose